|
"Thực trạng và các giải pháp nâng cao năng lực dạy học của giáo viên phổ thông tỉnh Bình Dương"
Nghị
quyết đại hội Đảng lần thứ X đã đề ra mục tiêu, đến năm 2020, đất nước ta phải
trở thành một nước công nghiệp hóa. Để đạt được mục tiêu đó, trong những năm
qua, ngành Giáo dục & Đào tạo đã có nhiều cố gắng đổi mới và phát triển để
nâng cao chất lượng các cấp, ngành học nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của sự phát
triển kinh tế - xã hội. Sự cố gắng này đã đạt được những kết quả nhất định, góp
phần nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực của đất nước. Tuy nhiên, nền
giáo dục của chúng ta vẫn chưa làm tốt được nhiệm vụ của mình, chưa đáp ứng nhu
cầu về nhân lực của xã hội đang phát triển. Thậm chí, nếu không có những bước
phát triển mạnh mẽ để nâng cao chất lượng, trong tương lai giáo dục vẫn chưa
đáp ứng được yêu cầu của đất nước về dân trí và nhân lực. Để làm được điều này, giáo dục phải có sự
đổi mới toàn diện và triệt để. Trong đó, “xây dựng và nâng cao chất lượng
đội ngũ giáo viên có ý nghĩa quyết định”. Bởi vì, chất lượng
giáo dục phụ thuộc chủ yếu vào chất lượng của đội ngũ giáo viên: “Không có hệ thống giáo dục nào vươn cao quá
tầm những giáo viên làm việc cho nó” và "Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục”.
Trong chất lượng của đội ngũ giáo viên thì năng lực dạy học có vai trò cốt lõi.
Vì vậy, để nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường, một trong những việc đầu
tiên cần phải làm là nâng cao năng lực dạy học của đội ngũ giáo viên.
Bình Dương là một trong những
tỉnh đã và đang dẫn đầu cả nước về tốc độ công nghiệp hóa. Đồng thời, đây cũng
là nơi mà vấn đề chất lượng nguồn nhân lực bộc lộ một cách rõ ràng và gay gắt:
sự thiếu hụt lao động chất lượng cao so với nhu cầu. Hầu hết nhân lực địa
phương là lao động phổ thông nên chỉ có thể tham gia vào các quá trình lao động
giản đơn. Số lao động có tay nghề cao có thể làm việc trong các quá trình sản
xuất hiện đại là không đáng kể… Điều này đã, đang và sẽ gây tổn thất về nhiều
mặt cho địa phương. Trước hết là những thiệt thòi về kinh tế, nhưng quan trọng
hơn là điều đó sẽ làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội và kìm hãm tốc độ phát triển
đáng lẽ cao hơn và bền vững hơn của tỉnh nhà. Ý thức được trọng trách của mình
đối với sự phát triển của địa phương, trong những năm qua, cùng với ngành giáo
dục cả nước, giáo dục Bình Dương đã có nhiều cố gắng để nâng cao chất lượng dạy
học trong các nhà trường mà trước hết là các trường phổ thông nhằm đáp ứng tốt
hơn nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và của cả nước. Đội ngũ quản
lý và giáo viên các trường phổ thông tỉnh nhà đã bỏ ra khá nhiều công sức để
đổi mới nội dung và phương pháp dạy học, xây dựng cơ sở vật chất của các
trường, chống hiện tượng học sinh bỏ học, ngồi nhầm lớp… Nhờ đó, chất lượng dạy
học ở các trường phổ thông trong tỉnh đã được nâng cao một bước. Tuy nhiên,
chất lượng giáo dục đã đạt được của của tỉnh vẫn chưa tương xứng với mức đầu
tư, đóng góp, sự kỳ vọng của xã hội và đặc biệt là đòi hỏi về chất lượng
nguồn nhân lực của nền kinh tế - xã hội
trong hiện tại và tương lai. Một số khá đông học sinh của tỉnh vẫn chưa đạt
chuẩn kiến thức ở các lớp cũng như của các cấp học, tình trạng ngồi nhầm lớp,
thậm chí bỏ học vẫn còn xảy ra, số lượng học sinh giỏi và đậu Đại học chưa nhiều.
Điều đó sẽ tất yếu dẫn tới hậu quả là lực lượng lao động mai sau của tỉnh Bình
Dương sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận với nền sản xuất đòi hỏi
trình độ càng ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực và trình độ dân trí.
Thực trạng của chất lượng chưa
như mong muốn của giáo dục phổ thông Bình Dương có nhiều nguyên nhân: Cơ chế
quản lý chuyên môn, chế độ chính sách đối với giáo viên, cơ sở vật chất -
trường học, điều kiện sống của học sinh, truyền thống của địa phương đối với
việc học tập… mà một trong những nguyên nhân cơ bản là năng lực dạy học của một
bộ phận giáo viên phổ thông của tỉnh hiện nay chưa đáp ứng được đòi hỏi của sự
phát triển, của sự đổi mới nội dung, chương trình, sách giáo khoa và phương
pháp dạy học trong nhà trường. Nhận thức rõ điều này, trong những năm qua, dưới
sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục & Đào tạo, của Tỉnh ủy và UBND tỉnh, Sở Giáo dục
& Đào tạo Bình Dương đã thực hiện nhiều giải pháp quản lý nhằm nâng cao
năng lực dạy học của đội ngũ giáo viên phổ thông các cấp. Đặc biệt, Sở Giáo dục
& Đào tạo cùng các phòng Giáo dục đã thường xuyên tổ chức các lớp bồi
dưỡng và đào tạo lại nhằm nâng cao tay
nghề dạy học cho giáo viên của tỉnh. Tuy nhiên, những cố gắng trên chưa đạt
hiệu quả mong muốn mà nguyên nhân chính là để giải quyết vấn đề cần có một hệ
thống các giải pháp có tính đồng bộ và tổng thể, xuất phát và phù hợp với thực
tiễn cụ thể của giáo dục phổ thông tỉnh Bình Dương. Trong đó, hoạt động bồi
dưỡng giáo viên phải có nội dung, phương pháp và hình thức phù hợp với thực trạng,
những nguyên nhân và đặc thù của đội ngũ giáo viên phổ thông địa phương. Vì
vậy, để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông của tỉnh Bình Dương,
việc nghiên cứu sâu hơn về lý luận khoa học, về thực trạng năng lực dạy học của
giáo viên, xác định được những nguyên nhân cơ bản và đưa ra được những giải
pháp có cơ sở khoa học và thực tiễn cao, đảm bảo tính hiệu quả và tính khả thi
nhằm nâng cao năng lực cơ bản này ở giáo viên phổ thông tỉnh Bình Dương là việc
làm rất cần thiết.
Để công tác nghiên cứu đạt kết
quả cao nhất, hội thảo lần này mong muốn nhận được những ý kiến bổ ích, sát với
thực trạng Giáo dục Bình Dương nhằm giúp cho Chủ nhiệm đề tài và các cộng sự
đưa ra được những giải pháp khả thi để từng bước nâng cao nâng lực dạy học của
giáo viên phổ thông tỉnh Bình Dương.
Thay mặt nhóm nghiên cứu, chúng tôi chân thành cảm ơn Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bình Dương, các quý vị đại biểu, các nhà khoa học!
|
